Steeds meer mensen gebruiken ’s avonds voor het slapengaan hun telefoon of tablet. Toch blijkt uit steeds meer onderzoek dat het licht van deze schermen invloed kan hebben op onze slaap. De oorzaak zit vooral in het blauwe licht dat deze apparaten uitstralen: dit remt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat ons lichaam voorbereidt op slaap.
Apple introduceerde daarom in 2016 de ‘Night Shift’-functie, bedoeld om de hoeveelheid blauw licht te verminderen door het scherm ’s avonds warmer (meer oranje) te laten kleuren. Maar werkt dat echt?
Het onderzoek
Wetenschappers van het Lighting Research Center van het Rensselaer Polytechnic Institute in de Verenigde Staten onderzochten het effect van Night Shift op de melatonineproductie. Twaalf jonge volwassenen namen deel aan het onderzoek, dat plaatsvond in een gecontroleerde laboratoriumomgeving.
Elke deelnemer werd vier keer getest, onder verschillende omstandigheden:
- Een ‘dim light’-controle (nauwelijks licht, als referentie)
- Een sterke blauwlichtblootstelling via speciale brillen
- Een iPad met Night Shift ingesteld op een warme kleurtemperatuur
- Een iPad met Night Shift ingesteld op een koelere kleurtemperatuur
Tijdens elke sessie werd gedurende twee uur gekeken naar de iPad (op volle helderheid), terwijl op vaste momenten speekselmonsters werden afgenomen om het melatonineniveau te meten.
De resultaten
De onderzoekers zagen dat alle drie de lichtcondities – ook de iPads met Night Shift – melatonineproductie verminderden.
- De blauwlichtbril (de ‘true positive’ test) gaf de sterkste onderdrukking: gemiddeld 41% na twee uur.
- De iPads met Night Shift verlaagden het melatonineniveau met respectievelijk 10% (warme stand) en 17% (koele stand).
- Het verschil tussen de warme en koele stand van Night Shift was niet significant.
Dat betekent dat het aanpassen van de kleurtemperatuur van een scherm niet voldoende is om de biologische effecten van blauw licht te voorkomen — zeker niet als de helderheid hoog blijft.
Wat betekent dit voor u?
De belangrijkste conclusie van het onderzoek is duidelijk:
Alleen de kleur van het licht aanpassen is niet genoeg.
De helderheid speelt minstens zo’n grote rol. Ook een warm getint scherm kan dus nog steeds de melatonineaanmaak remmen en de slaap verstoren.
Wilt u het effect van avondlijk schermgebruik beperken? Dan helpt het om:
- De helderheid van het scherm sterk te verlagen;
- Korte kijktijd aan te houden (liefst minder dan één uur voor het slapengaan);
- Eventueel een blauwlichtfilterbril te dragen;
- Of beter nog: het gebruik van zelfverlichte schermen in de late avond helemaal te vermijden.
Conclusie
De ‘Night Shift’-functie van Apple vermindert wel iets van de blauwe lichtcomponent, maar voorkomt de onderdrukking van melatonine niet. Wie echt zijn biologische klok wil sparen, doet er beter aan om de helderheid te dimmen en schermtijd te beperken.
Vooral bij kinderen en jongeren, die extra gevoelig zijn voor licht in de avond, blijft dit belangrijk. Een uurtje minder iPad kan dus daadwerkelijk bijdragen aan een betere nachtrust.
Bij EMV Bewust onderzoek ik niet alleen elektromagnetische velden, maar ook de kwaliteit van licht in woningen en werkruimtes. Daarbij meet ik onder andere flikkering (lichtfluctuaties) en het lichtspectrum, zodat zichtbaar wordt of het gebruikte licht rustgevend of juist belastend is voor het lichaam.
Bron:
Nagare R, Plitnick B, Figueiro MG. Does the iPad Night Shift mode reduce melatonin suppression? Light Research & Technology. 2018; 51(3): 373–383.
Lees het volledige onderzoek op de website van PubMed Central